Endodoncja

W naszej praktyce endodontcją zajmują się dr n. med. Anna Bernaczyk i lek. stom. Emilia Waszkiewicz-Sewastianik. Endodoncja jest dziedziną stomatologii zajmującą się leczeniem kanałowym zębów. Leczenie kanałowe polega na usunięciu zainfekowanej lub martwej miazgi z komory i kanałów korzeniowych zęba poprzez mechaniczne i chemiczne oczyszczenie kanałów korzeniowych a następnie ich wypełnienie materiałami chemicznie obojętnymi, nie drażniącymi okolicy przylegającej do wierzchołka korzenia. Leczenie endodontyczne najczęściej wykonuje się wtedy, jeżeli w zębie dojdzie do powstania tak głębokiego ubytku próchnicowego, że sięga on albo do samej miazgi, albo w jej bezpośrednie sąsiedztwo. W większości takich sytuacji proces zapalny w samej miazdze objawia się bardzo silnym bólem. Czasami należy przeprowadzić leczenie endodontyczne z innych powodów np. w przypadkach, kiedy planowana jest korekta nachylenia lub wysokości korony zęba ze wskazań protetycznych. Zdarza się również, że do stanu zapalnego miazgi dochodzi w pozornie zdrowym zębie, bez żadnych ubytków. Z taką sytuacją możemy mieć do czynienia między innymi u pacjentów z zawansowaną chorobą przyzębia, po urazie zębów lub przy wadach zgryzu. W czasach, kiedy leczenie kanałowe wykonywane było bez powiększenia lub tylko w lupach powiększających kilka razy odsetek niepowodzeń po leczeniu endodontycznym sięgał 30 %. Obecnie, aby poprawić jakość leczenia, wykonuje się je pod mikroskopem w powiększeniu nawet kilkudziesięciokrotnym. Od czasu wprowadzenia mikroskopów do endodoncji odsetek niepowodzeń spadł do kilku procent.

 

 

 

Jak przebiega leczenie kanałowe?

Etap 1:

Otwarcie komory zęba i usunięcie martwej lub żywej miazgi (żywą usuwa się w znieczuleniu miejscowym).

Etap 2:

Po usunięciu miazgi oczyszcza się kanał lub kanały korzeniowe przy użyciu narzędzi kanałowych ręcznych i mechanicznych z obfitym płukaniem kanałów środkami odkażającymi. Podczas tych czynności następuje całkowite usunięcie miazgi kanałowej z kanału korzeniowego oraz toksyn bakteryjnych z kanalików zębinowych, dzięki czemu poszerzony kanał staje się odpowiednio przygotowany do wypełnienia. Do dokładnego oczyszczenia kanałów używa się jednorazowych pilników ręcznych, i maszynowych narzędzi ze stopu niklowo-tytanowego pozwalających opracować nawet najbardziej zagięte kanały. Pomiaru długości kanału dokonujemy elektronicznie za pomocą endometru jak również za pomocą aparatu RTG. Zdjęcie RTG obowiązkowo należy wykonać po wypełnieniu kanału, gdyż jest to jedyny sposób pozwalający sprawdzić czy zabieg został wykonany prawidłowo. Praca pod mikroskopem, pozwala znacznie precyzyjniej i staranniej opracować kanały korzeniowe choć zajmuje to nieco więcej czasu. Za pomocą mikroskopu można zajrzeć do wnętrza korzenia i np. zlokalizować a następnie wyjąć złamane narzędzie lub udrożnić kanał. To jeszcze rzadko spotykane urządzenie w gabinecie stomatologicznym, aczkolwiek w Polsce jest ich już kilkadziesiąt.

Etap 3:

Po całkowitym oczyszczeniu kanałów osusza się je i wypełnia materiałami chemicznie obojętnymi. Czynność ta ma na celu szczelne zamknięcie światła kanału na całej długości do tzw. otworu fizjologicznego, aby uniemożliwić przenikanie bakterii z jamy zęba do tkanek okołowierzchołkowych. Najpopularniejszym materiałem do wypełniania kanałów korzeniowych na stałe jest gutaperka. Stosowana od blisko 100 lat, mimo wielu nowych materiałów, jest najlepszym wypełniaczem kanałów, który daje doskonałe efekty lecznicze zwłaszcza jeśli jest kondensowana termicznie.

 

 

 

 

Odbudowa zęba

Nie jest to niestety koniec leczenia zęba mimo zakończenia leczenia endodontycznego. Następnym krokiem jest odbudowa samej korony zęba. Przy niewielkich uszkodzeniach wystarczy założenie wypełnienia z materiału kompozytowego. Niestety w większości przypadków po leczeniu endodontycznym korona kliniczna zęba (część widoczna, naddziąsłowa) jest bardzo zniszczona. Wynika to zarówno z tego, że aby doszło do konieczności leczenia kanałowego, ząb już jest poważnie uszkodzony procesem próchnicowym, jak i z konieczności usunięcia części struktury zęba w celu uzyskania dobrego wglądu w kanały. W takich sytuacjach odbudowa tylko przy pomocy kompozytu daje duże prawdopodobieństwo złamania zęba. W przypadku zębów bocznych- zwłaszcza trzonowych ryzyko złamania po leczeniu kanałowym, a zaopatrzonych wyłącznie wypełnieniem ubytku wynosi aż 52%. Najbardziej narażone na złamania są przedtrzonowce i siekacze boczne. Aby obniżyć ryzyko złamania, po leczeniu endodontycznym należy zęby wzmocnić wkładami koronowo-korzeniowymi i pokryć koronami protetycznymi. Najczęściej zniszczony ząb wzmacnia się wkładami z włókien szklanych i materiałem kompozytowym. Jeśli ząb jest na tyle zniszczony, że takie wzmocnienie nie jest już wystarczające,  wykonuje się wkłady koronowo-korzeniowe z metalu, najlepiej ze stopów szlachetnych (złota). Po wzmocnieniu zrębu zęba,  pokrywa się go koroną metalową licowaną porcelaną lub koroną całoceramiczną na podbudowie z tlenku cerkonu. Te ostatnie pozwalają osiągnąc najlepszy efekt estetyczny ze względu na grę światła zbliżoną do tej z zębach naturalnych.